شکل طبیعی سر نوزاد سالم

شکل طبیعی سر نوزاد

بررسی شکل سر نوزاد باید توسط یک متخصص انجام شود. ولی شما هم می توانید تا حد زیادی از وضعیت فرم طبیعی سر نوزاد خود اطمینان حاصل کنید. وقتی از بالا به سر نوزاد نگاه می کنیم، باید طول آن (از پیشانی تا پس سر) بیشتر از عرض آن (فاصله بین دو گوش) باشد. پس مدل سر نوزاد در حالت طبیعی کاملا گرد نیست و بصورت بیضی دیده می شود. در حالت استاندارد عرض جمجمه باید ۸۲ درصد طول آن باشد. یعنی مثلا اگر طول سر ۱۴ باشد، عرض آن باید حدودا ۱۱.۵ باشد.

فرم نرمال شکل سر نوزاد

بستن پیشانی نوزاد تا چند ماهگی تاثیر دارد؟

براساس کتابها و مقالات معتبر علمی، تنها دو روش استاندارد برای فرم دهی مناسب سر برای نوزادی که دارای بدشکلی جمجمه است وجود دارد. اگر قبل از سه ماهگی باشد، بهترین روش وضعیت دهی یا پهلو به پهلو کردن نوزاد است. اگر بعد از سه ماهگی باشد، بهترین روش درمان استفاده از کلاه فرم دهی جمجمه است. بستن سر با پارچه و هر وسیله دیگری هیچ تاثیری در شکل گیری و گرد شدن سر ندارد.

آیا کوچک بودن دور سر نوزاد خطرناک است؟

گاهی اوقات اندازه گیری از دور سر نوزاد به نحو درستی انجام نمی شود که این ممکن است خطای اندازه گیری ایجاد کند و والدین را دچار نگرانی سازد. اگر بعد از اندازه گیری های دقیق و مقایسه آن با ماههای قبل، دور سر نوزاد کوچک باقی بماند، ممکن است رشد مغز مختل شود. بنابراین بهتر است در اولین فرصت به یک متخصص مغز و اعصاب مراجعه نمایید. همکاران ما در کلینیک ارتوز و پروتز رادین (پژم سابق) با مدیریت دکتر طاهر بابایی نیز می توانند در این خصوص به شما کمک برسانند.

انواع شکل سر نوزاد

انواع شکل سر نوزاد

فرم سر نوزاد می تواند انواع مختلفی داشته باشد. ولی همه آنها نرمال نیستند و بنابراین باید مورد توجه قرار گیرند. شکل سر نوزاد سالم تازه متولد شده باید تقریبا گرد متمایل به بیضی باشد. اما به دلایلی ممکن است شکل سر نوزاد تازه متولد شده دچار بدفرمی یا انحراف شود که در زیر به انواع آنها اشاره می کنیم.

بدشکلی پلاژیوسفالی یا ذوزنقهای شدن شکل سر

پلاژیوسفالی

یکی از شایع ترین انواع بدشکلی (انحراف) های جمجمه، انحراف پلاژیوسفالی می باشدکه معمولا بعد از تولد بوجود می آید. در این انحراف سر نامتقارن و بدفرم می شود. علت اصلی ایجاد این بدفرمی، خواباندن طولانی مدت نوزاد به سمت راست یا چپ می باشد. بعضی از نوزادانی که زودتر از موعد (قبل از ۳۸ هفتگی) به دنیا می آیند و در NICU بستری می شوند، با احتمال بسیار بیشتری به این نوع بدفرمی دچار می شوند و سر نوزاد کج می شود. چون معمولا نوزاد در دستگاه NICU در یک وضعیت خوابانده می شود و بنابراین شکل سر تغییر می کند و کج می شود. در این نوع بدشکلی، سر به صورت ذوزنقه ای شکل در میآید. بطوریکه پشت سر در یک سمت به سمت داخل جابجا شده و صاف می شود و در سمت مقابل برجسته می شود. در قسمت پیشانی هم استخوان جمجمه در یک سمت برجسته شده و در سمت مقابل به سمت عقب جابجا می شود. در انواع شدید حتی قرینگی صورت هم از بین رفته و گوش هم دچار جابجایی می شود. به این نوع بدشکلی، سندروم سر صاف یا “پشت کله صاف” هم گفته می شود.

این انحراف بسته به شدت درگیری، ظاهر متفاوتی ایجاد می کند. در بعضی موارد، انحراف فقط بصورت برآمدگی یا برجستگی پشت سر دیده می شود. در این نوزادان، برآمدگی پشت سر در نزدیکی پشت یکی اط گوشها بوجود می آید و سمت مقابل به سمت داخل فرو می رود یا تخت می شود. در موارد شدیدتر، صورت نوزاد هم دچار عدم تقارن می شود و پیشانی در یک سمت برجسته و در سمت دیگر دچار فرورفتگی یا تورفتگی می شود.

بدشکلی براکیسفالی یا برکیوسفالی (برآمدگی بالای سر و صاف شدگی پشت سر)

این نوع بدشکلی هم معمولا در اثر خواباندن طولانی مدت کودک به پشت ایجاد می شود که باعث می شود استخوان جمجمه به سمت بالا منحرف شود. در این نوع انحراف وقتی از کنار به سر نگاه کنیم، استخوان جمجمه شیبدار است و پس سر دچار تورفتگی یا فرورفتگی می شود. بصورت استاندارد، همیشه طول سر باید بیشتر از عرض آن باشد که مقدار نرمال آن ۸۲ تا ۸۴ درصد است. یعنی وقتی عرض سر را به طول آن تقسیم کنیم، نسبت آن باید ۰.۸۲ تا ۰.۸۴ باشد. در بدشکلی براکیسفالی این نسبت به هم میخورد و عرض سر بطور قابل توجهی افزایش می یابد. همانطوری که در شکل زیر می بینید، بالای پشت سر دچار برآمدگی و برجستگی می شود.